chỉ vì

Chỉ vì trời mưa mà buổi dã ngoại bị hủy.

Định nghĩa

1. Liên từ:
   • Biểu thị nguyên nhân duy nhất hoặc chủ yếu: "chỉ vì" dùng để nêu lên một lý do duy nhất hoặc quan trọng nhất dẫn đến một kết quả, sự việc nào đó, thường mang hàm ý nhấn mạnh rằng không có lý do nào khác ngoài lý do này.

Ví dụ sử dụng

• (Nguyên nhân duy nhất là lời nói vô tình, không có lý do nào khác.)
• (Lý do chính và duy nhất là đam mê.)
• (Chỉ có lý do bận việc nhà, không phải vì lý do khác.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chỉ vì ... mà ...": Cấu trúc nhấn mạnh mối quan hệ nhân quả, thường dùng trong văn nói hoặc văn viết để diễn tả sự tiếc nuối hoặc trách móc.
  • Chỉ vì một phút bốc đồng mà anh ta đánh mất tất cả. (Hành động bốc đồng là nguyên nhân duy nhất gây ra hậu quả.)
• "chỉ vì ... thôi": Dạng rút gọn, nhấn mạnh tính đơn giản của lý do.
  • Đừng buồn chỉ vì chuyện nhỏ thôi. (Lý do không đáng để buồn.)

Biến thể và từ gần giống

• Vì (liên từ): biểu thị nguyên nhân nói chung, không nhấn mạnh tính duy nhất.
  • Vì trời mưa nên tôi ở nhà. (Nguyên nhân là trời mưa, nhưng có thể có lý do khác.)
• Chỉ tại (liên từ): tương tự "chỉ vì", nhưng thường mang sắc thái trách móc, đổ lỗi.
  • Chỉ tại cậu mà chúng ta trễ giờ. (Đổ lỗi cho người khác.)
• Bởi vì (liên từ): nguyên nhân, nhưng ít nhấn mạnh tính duy nhất hơn "chỉ vì".

Từ đồng nghĩa

• Do: biểu thị nguyên nhân, thường dùng trong văn viết trang trọng.
  • Do thiếu kinh nghiệm, anh ấy đã thất bại. (Nguyên nhân là thiếu kinh nghiệm.)
• Tại vì: đồng nghĩa với "chỉ vì" nhưng mang tính khẩu ngữ hơn.
  • Tại vì mệt nên tôi nghỉ sớm. (Lý do là mệt.)

Thành ngữ liên quan

• Chỉ vì một cây mà chặt cả rừng: ý nói vì một lý do nhỏ nhặt mà làm hỏng việc lớn.
  • Đừng chỉ vì một cây mà chặt cả rừng, hãy nhìn xa hơn. (Đừng vì lý do nhỏ mà bỏ lỡ cơ hội lớn.)